رویکردی نو بر  آموزش مدارس

رویکردی نو بر آموزش مدارس

مرور روایتی بر نقش سبک‌های دلبستگی در سازگاری تحصیلی، سلامت روان و روابط بین‌فردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روانشناسی شخصیت، گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران
چکیده
هدف: سبک‌های دلبستگی به عنوان یکی از مهم‌ترین سازه‌های روان‌شناختی، نقش مهمی در سلامت روان، سازگاری تحصیلی و کیفیت روابط بین‌فردی افراد ایفا می‌کنند. هدف پژوهش حاضر مرور نظام‌مند مطالعات انجام‌شده در زمینه نقش سبک‌های دلبستگی در سازگاری تحصیلی، سلامت روان و روابط بین‌فردی بود.

روش: این مقاله با رویکردی مرور روایتی ساختاریافته،مطالعات منتشرشده در فاصله سال‌های 2020 تا 2025 از پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی و خارجی شامل را درباره نقش سبک‌های دلبستگی در سازگاری تحصیلی، سلامت روان و روابط بین‌فردی بررسی می کند.

یافته‌ها: یافته های مرور نشان داد که دلبستگی ایمن با سلامت روان مطلوب، بهزیستی روان‌شناختی، پیشرفت و سازگاری تحصیلی بهتر و کیفیت بالاتر روابط بین‌فردی همراه است. در مقابل، سبک‌های دلبستگی اضطرابی و اجتنابی با افزایش اضطراب، افسردگی، احساس تنهایی، مشکلات تحصیلی و دشواری در روابط اجتماعی ارتباط دارند. همچنین متغیرهایی نظیر تاب‌آوری، خودتنظیمی، هوش هیجانی، همدلی و حمایت اجتماعی در بسیاری از مطالعات نقش میانجی یا تعدیل‌کننده ایفا کرده‌اند.

نتیجه‌گیری: نتایج مرور حاکی از آن است که این متغیرها بیشتر در قالب همبستگی، پیش‌بینی آماری و میانجی‌گری‌های مفهومی قابل تبیین‌اند و شواهد موجود برای نتیجه‌گیری علّی مستقیم کافی نیست.به عنوان پیشنهادهای بالینی سبک‌های دلبستگی نقش تعیین‌کننده‌ای در ابعاد مختلف عملکرد روان‌شناختی و اجتماعی افراد دارند. توجه به این سازه در برنامه‌های آموزشی، مشاوره‌ای و درمانی می‌تواند به ارتقای سلامت روان، بهبود سازگاری تحصیلی و افزایش کیفیت روابط بین‌فردی منجر شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Narrative Review of the Role of Attachment Styles in Academic Adjustment, Mental Health, and Interpersonal Relationships

نویسندگان English

mina hajimousaie 1
javad sadeghi ahoei 2
1 Master’s in Personality Psychology, Department of psychology, CT.C, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 PhD Student of Psychology, Department of Psychology, BA.C, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran
چکیده English

Objective: Attachment styles, as one of the most important psychological constructs, play a significant role in mental health, academic adjustment, and the quality of interpersonal relationships. The present study aimed to systematically review the literature on the role of attachment styles in academic adjustment, mental health, and interpersonal relationships.

Method: This study was conducted using a structured narrative review approach. Published studies between 2020 and 2025 were retrieved from national and international databases and reviewed to examine the role of attachment styles in academic adjustment, mental health, and interpersonal relationships.

Findings: The review findings indicated that secure attachment is associated with better mental health, psychological well-being, improved academic achievement and adjustment, and higher-quality interpersonal relationships. In contrast, anxious and avoidant attachment styles were associated with increased anxiety, depression, loneliness, academic difficulties, and challenges in social relationships. Furthermore, variables such as resilience, self-regulation, emotional intelligence, empathy, and social support were found to play mediating or moderating roles in many studies.

Conclusion: The findings suggest that these relationships are primarily explained through correlational associations, statistical prediction models, and conceptual mediation mechanisms, while the existing evidence is insufficient to establish direct causal conclusions. From a clinical perspective, attachment styles play a crucial role in various dimensions of psychological and social functioning. Therefore, considering attachment styles in educational, counseling, and therapeutic programs may contribute to promoting mental health, improving academic adjustment, and enhancing the quality of interpersonal relationships.

کلیدواژه‌ها English

Attachment Styles
Mental Health
Academic Adjustment
Interpersonal Relationships
Secure Attachment
Narrative Review
برکت، ارسلان، مقدم‌نیا، علی. (۱۴۰۲). همبستگی طرحواره‌های ناسازگار اولیه و سبک‌های دلبستگی با مهارت‌های بین فردی و اجتماعی در دانشجویان دانشگاه‌های آزاد اسلامی شهر تهران مدیریت ارتقای سلامت، ۱۳(1)، ۷۷۹۰.
پورمحمدی، سمیه، روحانی، سعید، پروانه، مریم، جسری، مستانه، و مستانه، سارا. (۱۴۰۳). رابطه بین سبک‌های دلبستگی و خلاقیت با سلامت روان دانش‌آموزان هنرستان‌های دخترانه ناحیه یک شهر کرمانشاهکنفرانس ملی مدیریت، روان شناسی و علوم رفتاری، ۶(6)، ۱۱۸۶۱۲۰۳.
تابش مفرد، فاطمه، احمدوند، مریم، ملکی، مهدی، و روزبان، مرضیه. (۱۴۰۴). رابطه دلبستگی ناایمن با کیفیت روابط بین فردی و پرخاشگری در بزرگسالان جوان: نقش میانجی همدلینشریه روان پرستاری، ۱۳(5)، ۶۸۷۹.
رستم پور خرفکوره، سارا، حسین زاده، علی، و میرزائیان، بهنام. (۱۴۰۳). مسیر ارتباط دهنده دلبستگی ناایمن و آزار عاطفی دوران کودکی با مشکلات بین فردی در افراد مبتلا به اختلالات شخصیت خوشه B: نقش میانجی تحمل ناکامیدست‌آوردهای روان‌شناختی.
رستمی، مهدی، زینالی، سعید، صادقی، شقایق، و زنوزی، سعید. (۱۴۰۱). رابطه بین سبک‌های دلبستگی و روابط بین فردی با نقش واسطه‌ای هویت اخلاقی. Health, Spirituality and Medical Ethics، ۹(3)، ۱۴۵۱۵۲.
زندخانه شهری، اعظم، عزیزی، مهدی، و جابر، سعید. (۱۴۰۲). مدلیابی ارتباط بین سبک‌های دلبستگی با صفات شخصیت خودشیفته در ورزشکاران: نقش میانجی‌گر مشکلات بین‌فردیروانشناسی ورزش، ۱۵(2)، ۲۷۰۲۸۶.
سپهرم، سارا، اسدی مجره، سامره، و سامره، مریم. (۱۴۰۴). سبک‌های دلبستگی، مشکلات بین فردی و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در خودشیفتگی: یک مدل معادلات ساختاریمطالعات روان‌شناختی، ۲۱(3)، ۱۱۱۱۲۶.
سلطانپور، پریسا، باباپورخیرالدین، جلیل، و خانجانی، زینب. (۱۴۰۳). رابطه سبک دلبستگی مادران با سازگاری اجتماعی و تحصیلی فرزندان نوجوانفصلنامه خانواده و پژوهش، ۲۱(2)، ۷۲۵.
شیری، لیلا، میرزاحسینی، حسن، و رضایی، مسعود. (۱۴۰۱). بررسی نقش ذهنیت‌های والدتنبیه‌گر و کودک آسیب‌پذیر طرحواره‌ای در طلاق عاطفی دانشجویان متأهل: نقش تعدیل‌کننده‌ی سبک‌های مقابله‌ایرویکردی نو بر آموزش کودکان، ۴(3)، ۳۵۴۷. doi: 10.22034/naes.2022.338556.1188
عسکری، الهه، و قاسمی‌فرد، مریم. (۱۴۰۳). پیش‌بینی طلاق عاطفی بر اساس الگوهای ارتباطی خانواده و تمایزیافتگی خود با نقش میانجی‌گری طرحواره ناسازگار اولیه زنان منطقه کرج. خانواده و بهداشت، ۱۴(2)، ۲۱۱۲۳۰.
کاظمی، فریبا، صادقی، جعفر، و هاشمی، لیلا. (۱۴۰۱). بررسی رابطه طلاق عاطفی با سازه‌های شخصیتی و هیجانی زوجینمجله روانشناسی بالینی، ۹(2)، ۱۰۱۱۱۸.
کجباف، محمدباقر، و رحیمی، میلاد. (۱۴۰۴). مقایسه افراد مبتلا به مشکلات بینایی، شنوایی، جسمی-حرکتی و افراد فاقد مشکلات جسمانی از نظر پنج عامل بزرگ شخصیترویکردی نو بر آموزش کودکان، ۷(1)، ۱۴۰۱۵۲.doi: 10.22034/naes.2025.498341.1632
کتانی، مرضیه، و جان‌بزرگی، مسعود. (۱۴۰۳). پیش‌بینی سلامت روانی براساس سبک‌های دلبستگی، تحول روانی معنوی و تصور از خدا در بین دانشجویان دخترمطالعات اسلام و روان شناسی، ۳۵(18)، ۱۲۸۱۴۷.
کریمی، فاطمه، حسنی، فاطمه، و میرزایی جاهد، عاطفه. (۱۳۹۹). پیش‌بینی مشکلات بین فردی براساس خودشیفتگی و دلبستگی. خانواده و بهداشت، ۲۴(10)، ۴۹۵۸.
محمودپور، یاسنم، اردشیری، لیلا، آزادی، اسد، و مهدیه، مهدیه. (۱۴۰۲). بررسی رابطه سبک‌های دلبستگی و سبک‌های هویت با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دخترمطالعات روانشناسی و علوم تربیتی (موسسه آموزش عالی نگاره)، ۱۰۰(5)، ۵۱۹۵۳۲.
محدثه‌چراغی، محدثه، و دهقان، یاسر. (۱۴۰۴). بررسی نقش سبک‌های دلبستگی و هوش هیجانی در سلامت روانمطالعات روانشناسی و علوم تربیتی (موسسه آموزش عالی نگاره)، ۱۴۷(7)، ۲۷۹۲۹۸.
موحدی، سارا، بیرامی، منصور، اشرف، سعید، و هاشمی، فاطمه. (۱۴۰۴). نقش واسطه‌ای تاب‌آوری و سرسختی روانشناختی در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و سلامت روان زوجین متعارض شهر بندرعباسنشریه علمی رویش روان شناسی، ۱۴(5)، ۱۷۱۱۸۰.
ناظم بکایی، سارا، پورشهریار، حسین، و علیزاده، سهیلا. (۱۴۰۴). مدل‌یابی رابطه سبک‌های دلبستگی و حمایت اجتماعی ادراک‌شده با سازگاری تحصیلی و نقش واسطه‌ای خودتنظیمی در نوجوانانفصلنامه روان‌شناسی کاربردی
یوسفی، نازنین. (۱۳۹۹). بررسی مؤلفه‌های رابطه میان فردی: همبسته میان هوش هیجانی و سبک دلبستگی با بهزیستی اجتماعی. آسیب‌شناسی، مشاوره و غنی‌سازی خانواده، ۱۲(6)، ۱۵۴۱۷۰.